Pieszy w ciemnej kurtce staje się widoczny w światłach mijania z około 30 metrów. Element odblaskowy przesuwa tę granicę nawet powyżej 130 metrów, a cała różnica mieści się w kilku sekundach.
Fluorescencja i odblask to dwa różne zjawiska
Materiał fluorescencyjny pochłania promieniowanie ultrafioletowe i oddaje je jako światło widzialne, przez co żółty lub pomarańczowy wydaje się jaśniejszy od otoczenia. Działa o świcie, o zmierzchu i w pochmurny dzień, czyli wtedy, gdy w świetle wciąż jest sporo ultrafioletu. W pełnej ciemności przestaje mieć znaczenie.
Retroreflektor pracuje odwrotnie. Zawraca padające światło w stronę źródła, zamiast rozpraszać je na boki. Buduje się go z mikropryzmatów albo z warstwy mikroskopijnych kulek szklanych, a widać go wyłącznie wtedy, gdy coś świeci: reflektory samochodu, latarka, lampa uliczna.
Wniosek praktyczny jest prosty. Kurtka w kolorze fluo nie chroni po zmroku, a sam pasek odblaskowy niewiele daje o zmierzchu. Dopiero połączenie obu rozwiązań działa przez całą dobę.
Klasy według EN ISO 20471
Odzież ostrzegawcza o intensywnej widzialności podlega normie EN ISO 20471, która dzieli ją na trzy klasy według powierzchni materiałów, a nie według wyglądu:
-
klasa 3: co najmniej 0,80 m2 materiału tła i 0,20 m2 materiału odblaskowego
-
klasa 2: co najmniej 0,50 m2 tła i 0,13 m2 odblasku
-
klasa 1: co najmniej 0,14 m2 tła i 0,10 m2 odblasku
Dopuszczalne kolory tła to fluorescencyjny żółty, pomarańczowo-czerwony oraz czerwony. Sama kamizelka daje zwykle klasę 2, a najwyższą klasę osiąga się dopiero w komplecie, w którym rękawy również objęte są pasami odblaskowymi.
Norma precyzuje też jakość taśm. Współczynnik odblasku nowego materiału nie może być niższy niż 330 cd na luks i metr kwadratowy, a liczbę cykli prania, po których parametr wciąż jest zachowany, producent podaje w piktogramie na metce. Wyposażenie o zwiększonej widzialności przeznaczone do sytuacji średniego ryzyka, czyli tam, gdzie przepisy nie wymagają pełnej odzieży ostrzegawczej, opisuje osobna norma EN 17353, która zastąpiła wcześniejsze EN 1150 oraz EN 13356. Dzieli ona wyroby na typ A z materiałem fluorescencyjnym, typ B z materiałem odblaskowym w odmianach od B1 do B3 oraz typ AB łączący oba rozwiązania. To właśnie według tej normy certyfikowana jest większość odzieży z akcentami ostrzegawczymi, która nie jest odzieżą ostrzegawczą w rozumieniu EN ISO 20471.
Metry, sekundy i miejsce na ubraniu
Widoczność najlepiej przeliczyć na drogę zatrzymania, złożoną z drogi reakcji i drogi hamowania. Przy 90 km/h samochód pokonuje około 25 metrów w ciągu jednej sekundy reakcji, a hamowanie na suchej nawierzchni zabiera kolejne 45-50 metrów. Razem daje to mniej więcej 70-75 metrów, czyli ponad dwukrotnie więcej niż dystans, z którego widać pieszego w ciemnym ubraniu.
Znaczenie ma również umiejscowienie elementów. Odblask na kostce albo nadgarstku porusza się w rytm chodu, a ruch przyciąga wzrok szybciej niż statyczna plama na plecach. Sprawdza się zasada rozmieszczania elementów po obu stronach sylwetki, tak aby pozostawały widoczne z boku, przy skrzyżowaniach i wyjazdach z posesji.
Polskie przepisy nakładają obowiązek na pieszych poruszających się po zmierzchu po drodze poza obszarem zabudowanym, którzy muszą używać elementów odblaskowych umieszczonych w sposób widoczny dla kierujących. Deszcz i mokra nawierzchnia dodatkowo rozpraszają światło, przez co realny dystans rozpoznania jeszcze się skraca.
Fluo w pracy i w codziennej garderobie
Barwy ostrzegawcze najczęściej trafiają do odzieży technicznej. Softshell ma budowę trójwarstwową: tkaninę zewnętrzną z impregnacją, warstwę środkową odpowiadającą za wiatroszczelność i cienki polar od wewnątrz, dlatego jesienią sprawdza się lepiej niż nieocieplana kurtka przeciwdeszczowa. Softshell fluo łączy tę konstrukcję z żółtym pasem o podwyższonej widzialności na barku i całej długości ramienia oraz z drukowanymi taśmami odblaskowymi, w certyfikacji EN 17353:2020 typ B3. Promostars dostarcza odzież reklamową oraz roboczą przeznaczoną do personalizacji nadrukiem i haftem w modelu B2B, a część robocza i ochronna występuje w jego portfolio pod marką Mark the Helper, obok marek Promostars, Crimson Cut i Geffer. W kategorii kurtek znajduje się między innymi softshell fluo.
Na koniec kwestia pielęgnacji, od której zależy, jak długo odblask pozostaje odblaskiem. Zmiękczacze osadzają się na powierzchni taśm i obniżają ich skuteczność, wysoka temperatura prania przyspiesza utratę parametrów, a przesunięcie żelazka po elementach retroreflekcyjnych potrafi zniszczyć je w jednym ruchu. Pranie w 40 stopniach bez dodatków i suszenie na powietrzu wystarczą, by kurtka pracowała przez deklarowaną liczbę cykli.
Artykuł sponsorowany
